Badania i wyniki

IV. Grupa Paleobotaniki i Paleośrodowiska

Kierownik: dr Magdalena Moskal-del Hoyo

Pracownicy naukowi: dr hab. Maria Barbacka-Bóka, dr Katarzyna Cywa, dr Magdalena Moskal-del Hoyo, dr hab. Aldona Mueller-Bieniek, prof. dr hab. Dorota Nalepka, dr hab. Renata Stachowicz-Rybka, dr hab. Agnieszka Wacnik, dr hab. Elżbieta Worobiec, dr hab. Grzegorz Worobiec

Pracownicy techniczni: Barbara Kurdziel, mgr Krzysztof Stachowicz

Profil badań

Grupa zajmuje się analizą przemian roślinności w kontekście zmian klimatu i środowiska w długim horyzoncie czasowym od ery mezozoicznej po okres historyczny holocenu. Podstawą rekonstrukcji są badania szczątków kopalnych roślin i grzybów zachowanych w osadach naturalnych oraz antropogenicznych na stanowiskach archeologicznych. Badania związane z bioróżnorodnością i paleośrodowiskiem flor przedczwartorzędowych dotyczą głównie flor liściowych, palinoflor i palinomorf niepyłkowych, przede wszystkim rozwijających się w mezozoiku oraz paleogenie i neogenie. Obok badań taksonomicznych prowadzone są szczegółowe rekonstrukcje paleośrodowisk, analizy interakcji roślina-paleośrodowisko i mechanizmów przystosowawczych do zachodzących w skali lokalnych zmian topograficznych, jak i mikroklimatycznych. Badania paleośrodowiska czwartorzędu Polski i Europy Środkowej obejmują rekonstrukcje zmian szaty roślinnej, klimatu w interglacjałach plejstocenu oraz w holocenie. Ponieważ, w tym ostatnim okresie dużą rolę w kształtowaniu przemian roślinności miał wpływ człowieka na środowisko, badania skupią się na opisaniu naturalnych i antropogenicznych przyczyn zaobserwowanych zjawisk paleoekologicznych, scharakteryzowaniu interakcji człowiek-paleośrodowisko oraz wykazaniu związku pomiędzy charakterem osadnictwa i typem gospodarki a skalą oddziaływań grup ludzkich na roślinność. Analizy archeobotaniczne pozwalają też na uzupełnienie wiedzy o historii roślin użytkowanych przez człowieka oraz na określenie znaczenia roślin uprawnych i dzikich w gospodarce dawnych społeczeństw.

Zespoły i tematy badawcze

Zespół IV.1

Lider: dr hab. Maria Barbacka-Bóka

Temat badawczy: Bioróżnorodność i paleośrodowiska flor okresów przedczwartorzędowych z uwzględnieniem interakcji roślin z innymi organizmami

  • Zadanie IV.1.1: Mikro- i makroflory oraz palinomorfy niepyłkowe paleogenu i neogenu (E. Worobiec, G. Worobiec)
  • Zadanie IV.1.2: Bioróżnorodność i paleoekologia flor mezozoicznych (M. Barbacka-Bóka)

Zespół IV.2

Lider: dr hab. Agnieszka Wacnik

Temat badawczy: Czwartorzędowe przemiany roślinności i proces kształtowania krajobrazu kulturowego Europy w kontekście zmian klimatu i rozwoju osadnictwa

  • Zadanie IV.2.1: Dynamika przemian środowiska w plejstocenie i holocenie (K. Cywa, M. Moskal-del Hoyo, D. Nalepka, R. Stachowicz-Rybka, A. Wacnik)
  • Zadanie IV.2.2: Archeobotaniczne ślady rolnictwa i eksploatacji otoczenia prehistorycznych osiedli (A. Mueller-Bieniek)