Pomimo, że śluzowce nie należą do grzybów, zwyczajowo były przedmiotem badań mykologów. Właśnie ta grupa organizmów stała się najwcześniej tematem badań w Instytucie Botaniki . W roku 1955 został tu utworzony Dział Systematyki Śluzowców a rok później Pracownia Systematyki Śluzowców, którą kierowała pracująca we Wrocławiu prof. Helena Krzemieniewska. W latach 1955-1960, korzystając ze wsparcia Instytutu Botaniki, opracowała monografię pt. „Śluzowce Polski na tle flory śluzowców europejskich” (Krzemieniewska 1960) w serii „Flora Polski. Rośliny zarodnikowe Polski i ziem ościennych”. Monografia H. Krzemieniewskiej była bardzo ceniona i stała się podstawą pracy dla przyszłych badaczy tej grupy. W 1960 roku prof. H. Krzemieniewska przestała być etatowym pracownikiem IB PAN, nigdy też nie była pracownikiem Zakładu Mykologii czy też Pracowni Mykologicznej.

Wcześniej jednak Dyrekcja Instytutu podjęła działania w celu utworzenia w swojej strukturze zespołu badającego dużą, ważną i słabo u nas poznaną grupę grzybów. W październiku 1957 prof. Władysław Szafer złożył wizytę doc. Alinie Skirgiełło, kierującej Zakładem Systematyki i Geografii Roślin UW, proponując jej objęcie kierownictwa projektowanej Pracowni Mykologicznej. Upoważnił ją także do podjęcia pracy nad nowym wydawnictwem Instytutu, serii „Grzyby” w ramach „Flory roślin zarodnikowych Polski”. W końcu roku Instytut Botaniki PAN powołał Pracownię i przydzielił do niej pomocniczego pracownika naukowego, pracującą już w Instytucie mgr Barbarę Gumińską. Zaproponował także doc. Skirgiełło zatrudnienie w Instytucie. W 1958 r Rada Naukowa Inst. Bot. PAN na posiedzeniu 25 stycznia 1958 przyjęła wniosek, aby powołać doc. Skirgiełło na kierownika Pracowni Mykologicznej, wystąpić o przyznanie jej etatu w Instytucie Botaniki oraz o przyznanie nowej pracowni pracownika techniczno-naukowego od 1 maja 1958 r. oraz od 1 czerwca asystenta (etatowego lub na pracach zleconych); niezależnie od pracującej w Krakowie Barbary Gumińskiej. Jednocześnie doc. Skirgiełło rozpoczęła organizowanie Pracowni Mykologicznej z siedzibą w Zakładzie Systematyki i Geografii Roślin UW. Jako współpracowników dobrała doc. Wandę Truszkowską z Wrocławia oraz pomoc techniczną w osobie Jadwigi Chojnackiej. Ostatecznie, w Pracowni zostały zatrudnione: jedna osoba na 1/2 etatu (B. Gumińska) i trzy na pracach zleconych (Skirgiełło, Truszkowska i Chojnacka). W tym też czasie doc. Skirgiełło rozpopczęła rozmowy z mykologami z innych ośrodków uniwersyteckich, aby podjęli się opracowania kolejnych tomów „Flory grzybów Polski”. Zgodę na współpracę wyrazili: doc. Henryk Orłoś (opracuje Polyporaceae), doc. Stanisław Domański (rodzaj Poria), dr Andrzej Nespiak (Cortinarius), prof. Karol Zaleski i doc. Karol Mańka (Penicillium, Aspergillus, Fusarium i Trichoderma), mgr Lesław Badura (Chaetomiaceae), doc. Tadeusz Pietkiewicz (Mucoraceae) i mgr Sabina Czyżewska (Alternaria). W tym też roku (1958) doc. Skirgiełło przekazała do druku pierwszy tom tej serii, tom „Boletales” i rozpoczęła pracę nad tomami obejmującymi Amanitoideae i Rhodophyllaceae, a doc. W. Truszkowska pracowała nad Pyrenomycetes. W tym czasie w Krakowie mgr Barbara Gumińska z Uniwersytetu Jagiellońskiego zajmowała się między innymi opracowywaniem nowych okazów grzyba Wawelia regia (Gumińska 1957) zebranego po raz drugi w Ogrodzie Botanicznym UJ. Wawelia regia jest gatunkiem opisanym przez Bolesława Namysłowskiego (1909), zebranym w szklarni Ogrodu Botanicznego UJ na odchodach króliczych. Z tego też względu prof. dr Władysław Szafer odradzał Namysłowskiemu użycie tak górnolotnej nazwy do opisania niewielkiego gatunku grzyba rosnącego na tak prozaicznym podłożu. Wawelia w czasach Namysłowskiego była monotypowym rodzajem, obecnie jest tych gatunków znacznie więcej (Gumińska 2000). Następnie B. Gumińska zajmowała się grzybami występującymi w lasach osłabionych pożarami (Lubelska-Guminska 1956). W 1960 roku przestała być pracownikiem IB PAN. Niemniej jej związki i współpraca z mykologami z IB PAN nadal trwały. Była współautorką książki pt. „Grzyby i ich oznaczanie” (Gumińska i Wojewoda 1968, 1983, 1985, 1988), była promotorką pracy magisterskiej Haliny Komorowskiej, recenzentką prac doktorskich Zofii Heinrich, H.Komorowskiej i Andrzeja Chlebickiego. B. Gumińska razem z Z. Heinrich opracowały materiały z Spitsbergenu (Gumińska i in. 1991, 1994), wzięła też udział w jubileuszowym tomie PBJ (Polish Bot. J) poświęconym prof. W. Wojewodzie (Gumińska 2002).

W latach 1959-1965 pracowała w Pracowny Mykologicznej w Warszawie na pracach zleconych Elżbieta Stipiczyńska-Tober. Zajmowała się grzybami wodnymi (Stipiczyńska-Tober 1965). Mgr Tomasz Majewski został zatrudniony w 1965 r. w Pracowni Mykologicznej w Warszawie na pełnym etacie jako starszy asystent. Zajmował się w tym czasie grzybami z rzędów Peronosporales, Uredinales i Ustilaginales. Wiodącą i bardzo ważną rolę pełniła wówczas prof. Dr Alina Skirgiełło z Uniwersytetu Warszawskiego. Była redaktorką znanej w świecie serii „Flora Polska, Grzyby (Fungi)”. Starała się zachęcać wszystkich mykologów do opracowywania różnych grup grzybów, sporządziła kartotekę rozmieszczenia grzybów w Polsce oraz „Polską bibliografię mikologiczną” (1988). Była redaktorką lub współredaktorką aż 27 tomów wspomnianej serii. Zainicjowała badania grzybów w Bieszczadach, finansowane przez IB PAN (Domański i in. 1960, 1963, 1967, 1970).

Prof. Alina Skirgiełło opiekowała się Pracownią i starała się mobilizować pracowników do opracowywania różnych grup grzybów, a także starała się pozyskać dla Pracownii nowych pracowników. Stworzyła i redagowała (w latach 1965-2002) czasopismo Acta Mycologica. Wystarała się o stanowiska pracy dla mgr T. Majewskiego i mgr B. Ginko w Warszawie, starała się także o fundusze na prace zlecone (w ten sposób został zatrudniony A. Chlebicki we Wrocławiu). Była recenzentem prac habilitacyjnych Tomasza Majewskiego i Władysława Wojewody a także recenzentem prac doktorskich Zofii Heirich, Haliny Komorowskiej i Andrzeja Chlebickiego.

Dr. Władysław Wojewoda został zatrudniony w IB PAN w lipcu 1969 r. Od tego momentu dotychczasowe kolekcje grzybów został znacznie wzbogacone. Najwięcej grzybów zebrał w swoim długim życiu prof. W. Wojewoda, ale także młodsi pracownicy jak Zofia Heinrich, I. Jałocha, H. Komorowska, J. Łuszczyński, A. Chlebicki, M. Piątek, A. Ronikier i D. Karasiński. W naszej jednostce (pracowni/zakładzie) było zatrudnionych osiemnastu pracowników, w tym profesor W. Wojewoda (obecnie już nie żyjący), cztery osoby, które aktualnie są profesorami (B. Gumińska, T. Majewski, A. Chlebicki, J. Łuszczyński), pięciu doktorów (Z. Heinrich, H. Komorowska, M. Piątek, A. Ronikier, D. Karasiński), trzech magistrów (A. Cichocka, B. Ginko, I. Jałocha) a także pięciu pracowników naukowo-technicznych ze średnim wykształceniem (E. Kot, B. Pleban, M. Wacławik, Z. Zegadło, B. Skoczek).

Nazwa naszej jednostki ulegała zmianie: kolejno była to Pracownia Mykologiczna (1957), Pracownia Mikologii (1969), Zakład Mikologii (1987), ponownie Pracownia Mikologii (1992), Zakład Mikologii (2000) i Zakład Mykologii (od 2012).

W skład naszej jednostki w latach 1992-2002 wchodzili lichenologowie z Pracownii Lichenologi. W 2012 r. w Zakładzie pracowało sześć osób: profesor, trzech adiunktów (wszyscy doktorzy), dwóch pracowników technicznych. Po przejściu na emeryturę w 2004 roku do roku 2010 w pracach Zakładu uczestniczył W. Wojewoda (1932–2010), oraz emerytowani pracownicy: Z. Heinrich oraz B. Pleban. W 2010 r. mgr inż. Magdalena Owczarek rozpoczęła pracę doktorską, a w 2011 roku mgr inż. Anna Wilczek.

Pracownicy zakładu/pracowni opublikowali ponad 800 publikacji w latach 1957-2012, w tym ponad 450 prac naukowych. Mykolodzy z Zakładu są m.in. autorami i współautorami kilkunastu książek, w tym szeregu monografii naukowych, m.in. w wydawanych przez IB PAN seriach „Flora Polska. Grzyby (Mycota), „Mała Flora Grzybów”, „Polish Botanical Studies”, „Monographiae Botanicae” oraz „Atlas ot the geographical distribution of Fungi in Poland” a także podręczników oraz atlasów grzybów.


Prof. dr hab. Władysław Wojewoda przygotował tekst poświęcony historii Zakładu Mikologii z okazji 50-lecia Instytutu Botaniki PAN. Niestety to opracowanie nie zostało opublikowane. Rodzina Profesora nie zgodziła się na opublikowanie tego tekstu, dlatego zaistniała konieczność nowego opracowania historii Zakładu. Wykorzystaliśmy w znacznym stopniu informacje przygotowane wcześniej przez Profesora Wojewodę. Biogram prof. W. Wojewody oraz część opisów publikacji i działalności Profesora pozostawiliśmy w wersji oryginalnej. Niektóre uzupełnienia oparte na dokumentach ze spuścizny prof. A. Skirgiełło zawdzięczamy prof. Tomaszowi Majewskimu.


Andrzej Chlebicki, Marcin Piątek, Dariusz Karsiński

Podziękowania

Niniejsze opracowanie zawdzięcza swój obecny kształt prof. dr Tomaszowi Majewskiemu. Dzięki Jego żmudnej pracy i wielokrotnym rewizjom tekstu, ilość pomyłek została zminimalizowana, dotyczy to w szczególności pierwszych dwudziestu lat histori pracowni/zakładu.